| |
|
|
|
|
|
Het is heel belangrijk dat een slangenbeet snel en goed verzorgd wordt.
Hieronder vindt u alle nodige informatie.
De meeste bijtincidenten in België & Nederland (Europa)zijn "vermijdbare" gevallen, waarbij de schuld meestal bij het slachtoffer ligt.
Hoewel de kans op overlijden aan een gifslangenbeet hier zeer gering is, kunnen duidelijke richtlijnen zowel voor het personeel als voor de opgeroepen hulpdiensten soms levensreddend zijn.
Hieronder vindt u twee gebruiksprotocollen: één voor het personeel en één voor de hulpdiensten, die niet altijd de nodige ervaring hebben met slangenbeten.
Het is nuttig die te bewaren samen met de wetenschappelijke fiches betreffende de verschillende slangen.
Deze fiches zouden, voor elke aanwezige gifslang, de volgende gegevens moeten bevatten:
de Nederlandse benaming;
de Latijnse benaming;
het soort gif (haemotoxisch of neurotoxisch);
het bijhorend antigif als dit beschikbaar is (of zoniet);
hoe en waar het antigif verkrijgbaar is.
Protocol voor het Personeel
- Dit protocol, evenals de wetenschappelijke fiches en de urgentiekit steeds in
de buurt houden bij handelingen in of om een terrarium met gifslangen.
- In geval van een beet altijd eerst de gifslang terug in het terrarium opsluiten!
Zo kunnen nieuwe bijtwonden aan toegesneld personeel of hulpverleners
voorkomen worden.
- Waarschuw onmiddellijk de hulpdiensten.
- Raak niet in paniek! Dit zorgt voor verwarring en verhoogt de bloeddruk, wat
de gevolgen van de vergiftiging nadelig beïnvloedt.
- Verwijder sieraden en strak zittende kledingstukken.
- Pak de urgentiekit waarin zich moet bevinden: meerdere rollen
drukverbanden, paracetamol, antihistamine of EPI-pen en eventueel antigif.
- Leg op het getroffen lidmaat een drukverband aan vanaf de beetwonde in de
richting van het hart met losse slagen, en vervolgens terug in de
richting van de beet met stevigere slagen, echter zonder het getroffen
lidmaat af te binden.
- Immobiliseer het getroffen lidmaat met een spalk.
- Zorg ervoor dat het slachtoffer geen koffie of cafeïnehoudende/alcoholische
dranken drinkt.
- Zorg dat de hulpdiensten goede toegang tot het slachtoffer hebben en ruimte
hebben om bij aankomst een infuus aan te leggen. Houdt daarbij ook het
"protocol voor de hulpdiensten" (zie verder) alsmede de wetenschappelijke
fiche betreffende de verantwoordelijke gifslang bij de hand.
NOTA:
Het voordeel van een drukverband is dat het gif ter plaatse wordt gehouden en zich dus niet via het lymfatische systeem in de rest van het lichaam kan verspreiden.
Dit drukverband kan later (in het ziekenhuis) onder gecontroleerde omstandigheden opgeheven worden.
Het nadeel hiervan is dat het plaatselijke necrose zal bevorderen. Maar dit weegt niet op tegen het eventueel voorkomen van zwelling van het lidmaat met compartiment syndroom als uiteindelijk gevolg.
Protocol voor de Hulpdiensten
- Lees het protocol en de wetenschappelijke fiche en haal het antigif (indien aanwezig) uit de
urgentiekit of ga na hoe je eraan kan geraken.
- Leg twee infusen aan en hou enkele eenheden bloed apart voor het eventueel later
verrichten van een allergietest op het antigif.
In geval van haemotoxisch gif
- Controleer op sieraden en strak zittende kleding.
- Zorg voor voldoende pijnstilling door middel van een paracetamolinfuus of zo nodig
een morfine(pomp). (Hoewel die niet helpt bij een compartiment syndroom).
- Duid de beetplaats aan met een marker en volg het verloop.
- Breng GEEN ijscompressen aan t.h.v. de beetplaats, want dit zal plaatselijke necrose in
de hand werken.
- Bij erge zwelling van het aangetaste lidmaat, is het aangewezen van antigif toe te dienen
om het ontstaan van een compartiment syndroom te verhinderen. Maar hiervoor moet
eerst een allergietest verricht worden.
- Indien deze test geen, een lichte, of zelfs een matige allergie voor het antigif aantoont,
zal het antigif toch onmiddellijk toegediend worden.
Bij een zware allergie is het beter de toediening uit te stellen tot aankomst in het
ziekenhuis!
- Na opname zal men overgaan tot debrideren van eventueel aanwezige oppervlakkige
necrose en tot heelkundige exploratie van diepe necrose op de beetplaats zelf.
- Gedurende de éérste 48 uren na opname mag de patiënt geen koffie, thee of
cafeïnehoudende dranken gebruiken.
In geval van neurotoxisch gif
Idem zoals bij haemotoxisch gif mits rekening te houden met volgende specifieke
eigenschappen:
- Neurotoxine heeft (vaak) laattijdig werkende eigenschappen, waardoor
langdurige opname vaak onvermijdelijk is.
- Toediening van antigif is in de meeste gevallen een absolute noodzaak,
omdat gevolgen van neurotoxine moeilijker te bestrijden zijn.
Neurotoxine valt namelijk de vitale lichaamsfuncties van ademhaling en hart aan.
- Monitoren van ademhaling en hart is dan ook noodzakelijk om paralyse van de
luchtwegen en hartfalen tijdig op te vangen.
- Neurologische symptomen zoals geheugenverlies, desoriëntatie en spierkracht-
verlies kunnen als parameters dienen om de evolutie van de toestand van de
patiënt te volgen.
- Omdat er diverse soorten neurotoxines bestaan, met elk specifieke eigenschappen
is het best om altijd alle vitale functies te monitoren.
NOTA:
- Citotoxine (geeft cel- en weefselschade) en Cardiotoxine (geeft voornamelijk hartbeschadiging) zijn nog aparte categorieën slangengiften die zelden voorkomen.
- Waarom testen op allergische reactie?
Iedereen die in contact komt met gifslangen kan een allergie voor het antigif vertonen zonder zelf ooit gebeten geweest te zijn.
Gedroogde gifpartikeltjes afkomstig van de slangen kunnen tijdens de verzorging via de huid (kleine wondjes) of via de ademhaling (kleine vervlogen partikels) opgenomen worden.
Hierdoor ontstaat er soms een allergie, die bij een test als licht, matig of zwaar wordt gecatalogeerd.
- Het gebruik van zogenaamde extractors (zoals Aspivenin) heeft generlei waarde , evenmin als insnijding van de beetwond (werkt necrose juist in de hand).
- Wél zijn er positieve resultaten geboekt bij toedienen van stroomschokken in de directe omgeving van de beet (neutraliserende werking), doch dit kan beter door artsen gedaan worden i.v.m. hart(ritme)stoornissen.
- Waarschuwing:
Ook als er niet direct gevolgen zichtbaar of voelbaar zijn, is het verstandig om medische hulp in te roepen. Bepaalde toxines hebben een lange halfwaardetijd en kunnen dus voor laattijdige symptomen zorgen.
Met dank aan www.reptielenopvang.nl
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
